جمال الدين محمد الخوانساري

مقدمة 46

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

معاصرين شاه عبّاس بوده وكتابي بنام « زبدة الحقائق » دارد كه مشتمل بر ابوابى چند بعربي وفارسي است ويكى از أبواب آن بنام « باب كلمات حضرت پيغمبر ( ص ) وألفاظ حضرت علىّ بن أبي طالب ( ع ) » است وتأليف اين كتاب براي سلطان احمد خان حاكم گيلان ميباشد وقسمتى از آنرا مؤلّف وقايع الايّام در تبريز ديده‌اند . 11 - الفرائد والقلائد نيز مجموعه‌اى از كلمات قصار حضرت علي ( ع ) ميباشد وجامع آن چنانكه در مقدّمه عيون الحكم والمواعظ ثبت گرديده قاضى أبو يوسف يعقوب بن سليمان الاسفرائنى است ونسخه آن در كتابخانه مدرسه مروى در طهران موجود ونگارنده آنرا زيارة نموده وباحتمال دانشمند فرزانه آقاى امين عراقي رئيس محترم آن كتابخانه از خطوط أواخر قرن ششم هجرى است . 12 - كمال الدولة محمّد حسن قاجار در زمان سلطنت مظفّر الدّين شاه قاجار پاره‌اى از كلمات قصار حضرت را كه جنبه اخلاقى واجتماعي داشته بفارسى ترجمه كرده وآنها را بحروف تهجّى مرتّب نموده ومجموع آن كلمات 430 جمله ميباشد وآن را أبواب الحكم ناميده وبسال 1319 در طهران چاپ شده ودر آخر براي تيمّن وتبرّك عين ألفاظ يكى از كلمات حضرت ( ع ) را نقل نموده وآغاز آن جمله اين است ثمانية إن أهينوا فلا يلوموا الّا أنفسهم ، إلى آخره . 13 - آقاى حاجّ سيّد عبد اللّه بهبهانى دام عمره كه از علماء فعلى إيران وساكن بندر بوشهر مىباشند نيز پاره‌اى از كلمات قصار را انتخاب وبترجمه فارسي آنها مبادرت نموده ونام آنرا « محفظة الأنوار » گذارده وبوسيلة دانشمند معظّم آقا شيخ عبد الكريم سعادت بسال 1343 در شيراز چاپ شده است . 14 - آقاى مورّخ الدولة ( احمد على سپهرى ) دسته‌اى از كلمات قصار را كه جنبه عملي واخلاقى داشته در حدود ( 570 ) كلمه بنظر خويش انتخاب كرده پس از آن بفارسى بسيار فصيح وروان وفرانسه ترجمه نموده ومقدّمه شيوائى در معرّفى از